GlobalMapper_PL_EN

TOPOGRAFIA - Tak się jakoś przyjęło, że wszyscy zaczynają od definicji pojęcia, zagadnienia, tematu - którym mają zamiar się zająć.. Tym razem nasza ulubiona skarbnica wiedzy Wikipedia nie wykazała większego zainteresowania tematem, więc równolegle z lojalnym pokazaniem odsyłacza, przenieśmy tutaj tych kilka zamieszczonych tam zdań: (Wikipedia) Topografia (z gr.: topo-, "miejsce" i graphia, "opisywanie") - dział geografii zajmujący się badaniem kształtu i rysów (cech) powierzchni Ziemi lub innych planet, księżyców i planetoid. W szerszym znaczeniu topografia jest związana z lokalnymi szczegółami, wliczając w to oprócz rzeźby terenu także roślinność, cechy antropogeniczne, a nawet lokalną historię i kulturę. W geografii i geodezji topografia dotyczy zapisu rzeźby terenu, trójwymiarowych obrazów powierzchni oraz identyfikacji specyficznych form ukształtowania terenu. We współczesnym użyciu termin ten odnosi się także do wytwarzania danych o wysokości terenu w formie elektronicznej. Termin ten dotyczy często również graficznej reprezentacji form ukształtowania terenu na mapie za pomocą różnych metod, takich jak: metoda izolinii, hipsometryczna, cieniowania czy blokdiagramu...
- OK, poszperajmy więc jeszcze w innych źródłach...

*****

Zakładam, że przywiodło Was na tą stronę zainteresowanie tworzeniem własnych map i możliwościami, które w tym względzie oferuje tytułowy w tej stronie GlobalMapper. Może więc zdefiniujemy temat TOPOGRAFIA w sposób praktyczny - zabierając się poprostu za stworzenie "jakiejś" mapy - tu znów wątpliwości... "Jakiej mapy...?" No tak, przecież mapy są różne... No więc tak, mapy topograficznej - dotyczącej powierzchni terenu, mapy zawierającej przynajmniej kilka elementów graficznie opisujących "wygląd" tego terenu i elementy na nim występujące - tak stworzone przez samą naturę, jak też ręką człowieka... Dla ułatwienia ściągnijmy sobie jakąś mapę NAPEWNO topograficzną z zasobów : www.mapywig.org - może tą: P39_S35_DROHICZYN_nad_BUGIEM
Wykadrujmy też wybrany z niej fragment obszaru...

Jeśli się dokładniej wczytać się w mapę (bo przecież mapy się czyta, a nie ogląda...) zaczynamy rozumieć teren, z warstwic wyczytamy jego ukształtowanie pionowe, z sieci dróg - sposób najwygodniejszego dotarcia do celu, odnajdziemy obszary bagienne, zwarte obszary lasu, rozróżnimy miasta, wsie i osady, a także młyn, wiatrak, leśniczówkę, most lub kładkę, ... Możemy więc go sobie analizować zarówno będąc w podróży lub siedząc w domu... I takie chyba zadanie spełnia TOPOGRAFIA...

Poszczególne klasyfikacje (klasy) ukształtowania terenu, zgrupowane dla całej mapy w odrębne zbiory - tworzą warstwy mapy.

Zabierając się za tworzenie własnej mapy, może warto jeszcze przeanalizować logikę budowania tych warstw...

1. Pierwszą, czyli najniższą warstwą mapy jest jej tło... Może być ono kolorem papieru, na którym drukujemy mapę (wtedy najczęściej białe), a może przyjąć też jakiś jasny, neutralny kolor - jak np. 10% Yellow... Robimy tu odstępstwo od zasad przyjętych w klasycznej kartografii, gdzie tło jest kolorem papieru, ale ta decyzcja należy od samego twórcy... Kartografowie się skrzywią, ale nie obrażą... :-)
2. Kolejną (wzwyż) warstwą powinny być ogólnie biorąc - tereny zielone... Bezpiecznie jednak przyjąć, że są to zwarte obszary leśne... Jeśli więc zamierzamy wyróżnić i inne obszary "zieleni", jak łąki, zarośla, sady, uprawy... położymy je na kolejnej (zawsze wzwyż) warstwie...
3. Pustyń w zasadzie nie mamy (przynajmniej niewiele). To byłaby ich kolejność, ale generalnie bez wątpienia teraz musimy zobrazować wody - stawy, jeziora, rzeki, potoki, strumienie... no i tereny bagienne...
4. Zaraz powyżej niej już MUSZĄ się znaleźć warstwice... Nie ma innego wyjścia... Muszą być one zobrazowane zarówno na obszarach leśnych i bezleśnych i ponad każdą inną zielenią...Fakt, że las rośnie "na górce" wydaje się być w logicznym konflikcie z warstwicą, która biegnie po powierzchni gruntu, jednakże obszary leśne, które wyrażamy graficznie jako zielone plamy nie mogą przysłaniać przebiegu warstwić... Zatem te, kładziemy na lasach...
5. Izobaty... odpowiedniki warstwic (lądowych) w odniesieniu do wyrażenia głębokości obszarów wodnych..
Te również musimy postawić ponad warstwą wody... logiczne..
6. Są takie klasy jak GROBLE, WAŁY OCHRONNE, WYROBISKA - ten temat wymaga chwili zastanowienia...
O ile wał ochronny jest budowlą sztuczną i można ją umieścić ponad warstwicą, podobnie grobla - leży ponad warstwą wody, o tyle wyrobiska , kamieniołomy, żwirownie - mają już swoje własne (choć sztucznie stworzone przez człowieka) ukształtowanie pionowe... Powinny więc znaleźć się POD warstwicami...
7. Teraz już mamy "z górki"... Osobiście preferuję teraz "Tereny zabudowane"...mieszkalne i przemysłowe...  W tym miejscu jednak uwaga... Wszelkie obszary powierzchni gruntu wyrażane barwnymi plamami - np. większe obszary przemysłowe, powinny znaleźć się wprost POD warstwicami... Zwykle jednak tereny przemysłowe otacza i zaznacza się jako "ogrodzenie" z czarnymi obiektami zabudowy wewnątrz i bez nadawania koloru podłożu. Wtedy warstwice są widoczne... Sami jednak widujecie mapy, których autorzy nadają tym terenom barwę blado-szarą lub fioletową... To współczeny wymysł ułatwiający ludzkiemu oku poruszanie się wśród logiki kolorowych plam...
8. Po warstwicach wybieram zabudowę a nie drogi, gdyż zabudowa jest nimi poprzecinana, te zaś mają swą ciągłość jak również klasyfikację... Są więc łatwe do rysowania, szczególnie na mapach wielkoskalowych... Drogi - z upodobaniem zaczynam od linii działowych lasów... To odrębna klasa i przyjemna w rysowaniu... Linie działowe są zazwyczaj liniami prostymi... A<>B...  Kolejno, i zgodnie z założoną wcześniej klasyfikacją tworzymy kolejne warstwy: polne ścieżki, drogi gruntowe (kilka klas), drogi utwardzone (kilka klas)... powiedzmy, że zgodnie z kluczem ich ważności i przydatności do podróży...
9. Granice, jeśli jakieś chcemy zobrazować na mapie - teraz jest na nie pora...
10. No, i teraz dopiero zaczyna się prawdziwa "zabawa"... SYGNATURY, OPISY...
Możemy - i chyba powinniśmy zakładać nową warstwę dla każdej odrębnej klasy... mosty, przepusty, pomniki, lśniczówki, maszty, wiatraki... aż do wyczerpania tematu... Na pociechę - przecież nie wszystkie klasy dotyczą każdego terenu...
11. OPISY - logicznie rzecz biorąc powinny stanowić najwyższą, ostatnią warstwę... Wpatrując się jednak uważnie w mapy WIG - odkrywamy, że inżynierowie WIG stosowali z powodzeniem zabieg "przerywania" treści klas będących w konflikcie z opisami. Dzięki temu te mapy są tak niezwyykle bogate w treść, przy jednoczesnej doskonałej ich czytelności... Chylę czoło przed kunsztem ich pracy... i podziwiam ją od pierwszego momentu, gdy zobaczyłem wigówkę... Dziś, gdy podstawowym narzędziem wykorzystywanym do tworzenia mam jest komputer - wystarczy, że pod napisy wstawimy subtelne podbicie białym lub w kolorze tła... Uzyskamy efekt podobny...

12. W zależności od przeznaczenia tworzonej przez nas mapy - z pewnością wyłoni się potrzeba założenia szeregu nowych klas - jak przebieg szlaków turystycznych pieszych, rowerowych, żeglarskich, kajakowych, konnych, oraz takich jak kampingi, parkingi leśne, granice i obszary rezerwatów przyrody, kilometraż dróg, przystanki pks, hotele, zajazdy, stadniny koni, punkty widokowe, zabytki... Pojawiać nam się będą liczne nowe klasy, którymi musimy logicznie zarządzać, właściwie rozmieszczać wśród całego zbioru warstw tworzących mapę - tak, aby w najlepszy i najbardziej zrozumiały dla odbiorcy sposób przedstawić je na wspólnej powierzchni i zachować pełną czytelność całości. Trzeba to będzie przemyśleć..

No i to w wielkim skrócie byłoby - na tyle...

*****